Nieu­we expo in Gents Uni­ver­si­teits­mu­se­um inter­pre­teert ​‘gren­zen’ let­ter­lijk en figuurlijk

Donderdag opent in het Gentse Universiteitsmuseum de nieuwe tentoonstelling BORDERS. Meer dan tachtig kunstenaars en onderzoekers werkten twee jaar aan de voorbereiding. De centrale boodschap: grenzen zijn een illusie.

BORDERS vertrekt vanuit een eenvoudige maar prikkelende vraag: waar houdt het ik op en begint de ander? Directeur Marjan Doom legt uit hoe snel zo'n vraag ingewikkeld wordt. "Hoe zit het dan met jouw microbioom? Dat is van jou. Maar als er een parasiet in jou zit, dan wil je die liever kwijt. Dat is niet meer van jou", zegt ze.

NKO-arts en Japanse klok

Een van de blikvangers is het werk van Fernand Eeman, een Gentse neus-, keel- en oorarts en pionier in zijn vak. Hij was de eerste die voorwerpen uit de slokdarm of luchtpijp kon verwijderen zonder te snijden. In zijn wachtkamer hing hij een kader vol teruggehaalde objecten, van gebitten tot speldjes, telkens met de tijd erbij die de ingreep hem kostte.

Eén onderzoeker stootte in Brussel op een 17e-eeuwse klok die een Europese missionaris ooit meenam naar Japan als bewijs van westerse superioriteit. De Japanners pasten er hun eigen tijdrekening op toe. "Deze klok zet het idee op zijn kop dat Europese mensen beschaving en kennis hebben gebracht naar andere delen van de wereld", vertelt GUM-medewerker Lyvia Diser.

Poortwachters zonder definitie

Wie vanuit het Citadelpark naar het GUM wandelt, wordt ontvangen door twee poortwachters, een werk van het Gentse kunstenaarsduo Robbert en Frank. De figuren reiken elkaar de hand over het pad. Tegen april volgend jaar, wanneer de expo sluit, moeten ze volledig begroeid zijn met planten.

Een concrete definitie van grenzen kan je niet vinden bij BORDERS. "Het zijn menselijke constructies, dingen in ons hoofd die we leggen om ons te beschermen, of toch de illusie van bescherming te geven", aldus Doom. "Ze zijn vaak poreus en veranderlijk doorheen de tijd, door cultuur of door politieke kwesties."